Bouwgrond is schaars en klimaatverandering maakt de bouw op veel plekken moeilijker en kostbaarder. Maar zelfs in de Zuidplaspolder bij Gouda kan nog gebouwd worden.Slagenlandschap in de Zuidplas in het toekomstige dorp Cortelande.Bron Foto ANP / Caki Mediaredacteur woningmarktGepubliceerd op 14 juni 2026, 11:32Leestijd 2 minHet lijkt als watergevoelige locatie zo’n beetje de lastigste plek om 8000 woningen neer te zetten.
Het dorp Cortelande komt namelijk ruim 6 meter onder NAP te liggen, in de laagstgelegen polder van Nederland, iets ten westen van Gouda. De betreffende polder in de gemeente Zuidplas bestaat al, maar de veengrond klinkt er gestaag verder in. Door klimaatverandering zullen er ook vaker extreme buien boven losbarsten.
Daar hielden de bouwplannen volgens het hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard onvoldoende rekening mee.Nadat de plannen in 2024 door de gemeenteraad waren vastgesteld, tekende het hoogheemraadschap protest aan bij de gemeente Zuidplas. Het startte onder meer een beroepsprocedure bij de Raad van State.
De inzet van een bemiddelaar was nodig om de vastgelopen dialoog weer op gang te krijgen. Deze week kondigde het dagelijkse bestuur van het hoogheemraadschap aan de beroepsprocedure alsnog in te zullen trekken, als zijn algemeen bestuur daar op 8 juli ook mee instemt.RobuustDe plannen zijn namelijk aangepast: er komt nu een ‘klimaatadaptief en robuust watersysteem’ dat de komende eeuw bestand is tegen de effecten van klimaatverandering, waaronder wateroverlast, hitte en droogte.
Volgens het hoogheemraadschap kan het gebied nu onder meer piekbuien opvangen zonder dat huizen onder water komen te staan.Zo komen er extra wadi’s – een soort greppels of verlagingen – en andere vormen van overloop. Daar kan bij extreme regenval het water naartoe stromen en even blijven staan totdat het wordt weggepompt.
In overleg met de veiligheidsregio krijgen bewoners ook meer informatie over hogere plekken waar ze naartoe kunnen, mochten er onverhoopt toch overstromingen komen.Flexibel waterpeilEr komt sowieso meer capaciteit om het waterpeil in de sloten van de polder flexibel aan te passen.
Dat kan ook van belang zijn als er juist langdurige droge periodes zijn – een van de andere gevolgen van klimaatverandering en iets wat inklinking van het veengebied erg zou versnellen als het waterpeil daardoor sterk zou zakken.Verder zijn er maatregelen genomen om een goede waterkwaliteit te garanderen.
Op dit moment komt er in het beoogde dorpsgebied soms water van matige kwaliteit binnen, constateerde het hoogheemraadschap, en dat wordt extra vervelend als er duizenden mensen gaan wonen. “We willen voorkomen dat de mensen die in de toekomst in het dorp verblijven, te maken krijgen met onder andere stinkende sloten en een slechte ecologie”, legt een woordvoerder uit.De bedoeling is om de vervuiling de komende jaren al bij de bron aan te pakken – denk aan tegengaan van lozingen of bevordering van schone glastuinbouw.
Als het resultaat over pakweg tien jaar tegenvalt, wordt een hoofdvaart alsnog omgelegd, zodat het water niet langer door het dorp gaat. De kosten van een eventuele omlegging zullen het hoogheemraadschap en de lokale overheden delen.KlimaatkwetsbaarAl bij de eerste plannen voor Cortelande waren er critici die vonden dat je zo’n nieuw dorp niet moet bouwen op een klimaatkwetsbare plek.
Zo legde Esther Stouthamer, hoogleraar delta-evolutie en ondergrondprocessen aan de Universiteit Utrecht, in Trouw uit dat als je daar bouwt, het waterbeheer van het hele gebied op die bebouwing moet worden afgestemd.Je kan dan bijvoorbeeld het grondwaterpeil in de polder niet meer drastisch omhoog brengen voor natuurherstel, mocht dat op veel langere termijn gewenst zijn.
Volgens het hoogheemraadschap is hier in de aangepaste plannen rekening mee gehouden en zal het waterpeil in het middelste deel van de polder flink omhooggaan.Het dagelijks bestuur van het hoogheemraadschap heeft nu voldoende vertrouwen dat de plannen goed genoeg in elkaar zitten.
Als de Verenigde Vergadering dat ook vindt en er verder geen grote vertraging optreedt, kan de bouw vermoedelijk in 2028 beginnen.Lees ookGeselecteerd door de redactie
