Eind juni 2026 kwamen Oekraïense scholieren op pleinen door het hele land bijeen om hun diploma in ontvangst te nemen, een afsluiting van een schooljaar dat in het teken stond van de oorlog. Gekleed in hun netste kleding namen ze plaats aan versierde tafels en werden ze een voor een naar voren geroepen onder applaus van familie en vrienden. Maar de feestvreugde werd getemperd door de afwezigheid van vele vaders die aan het front dienen en door het trauma dat het conflict heeft veroorzaakt bij de leerlingen.
“Natuurlijk zijn deze scholieren allemaal getroffen,” merkte een waarnemer op, verwijzend naar de diepgaande impact van de oorlog op hun opleiding en persoonlijke ervaringen. Veel geslaagden spraken over hoe het conflict hun toekomstplannen heeft veranderd. Een leerling zei: “Ik wil psychologie gaan studeren. Misschien komt het door mijn vader. Hij is militair en heeft PTSS.”
De uitreikingen vonden plaats op locaties die zelf de verwoestingen van de oorlog hebben meegemaakt. Het plein waar een van de ceremonies werd gehouden, vertoonde aanzienlijke schade, een grimmige herinnering aan het voortdurende conflict. Voor veel families wordt de vreugde over het afstuderen van hun kind getemperd door het besef dat dierbaren mogelijk nooit terugkeren.
