De NAVO verkeert in een diepe crisis door oplopende spanningen tussen de Verenigde Staten en Europese bondgenoten over de oorlog in Iran. President Donald Trump is woedend over de gebrekkige medewerking tijdens Operatie Epic Fury; Spanje blokkeerde bijvoorbeeld de toegang tot militaire bases en sloot het luchtruim voor het Amerikaanse leger.
De Amerikaanse 'minister van Oorlog' Pete Hegseth kondigde vorige week een herziening aan van de Amerikaanse aanwezigheid in Europa. Per direct hoeven de Europeanen niet meer te rekenen op zware Amerikaanse capaciteiten bij een Artikel 5-situatie. Een regeringsleider noemde de situatie 'heel gevaarlijk'. Europeanen willen een proces waarbij ze de Amerikaanse capaciteiten stap voor stap overnemen, maar een chaotische terugtrekking baart zorgen.
NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte, bekend als 'Trump-fluisteraar', bracht een bezoek aan het Witte Huis om de spanningen te verzachten, voorafgaand aan de grote NAVO-top over anderhalve week in Ankara. Die top met alle staatshoofden en regeringsleiders wordt cruciaal voor de toekomst van het bondgenootschap.
Van de chaos profiteert alleen de Russische president Vladimir Poetin, zo stellen waarnemers. De crisis onderstreept de kwetsbaarheid van de trans-Atlantische band nu de strategische belangen over Iran uiteenlopen.
