Op 29 mei publiceerde het Office of Management and Budget (OMB) van het Witte Huis een verordening van 412 pagina’s. Daarin staat te lezen dat wetenschappelijk onderzoek in belangrijke mate onder politiek toezicht wordt geplaatst. Volgens het voorstel moet peer review – het systeem waarbij onderzoeksvoorstellen door onafhankelijke deskundigen worden beoordeeld – worden teruggebracht tot een louter adviserende functie.

Sinds de Tweede Wereldoorlog vormt dit beoordelingsproces de basis voor de toewijzing van onderzoeksfinanciering in de Verenigde Staten. Als de nieuwe regels worden ingevoerd, geven wetenschappers of programmamanagers niet meer de doorslag bij de verdeling van subsidies.

Die bevoegdheid komt bij politiek benoemden te liggen. In de verordening staat dat deze benoemden zich níet mogen laten leiden door het oordeel van de deskundigen wier rol zij grotendeels overnemen. Experts over de wereldpolitiek Elke week publiceren we een opiniestuk van een expert in de wereldpolitiek.

Met deze keer: Stephen Holmes, hoogleraar Rechten aan de New York University School of Law en Richard Holbrooke Fellow aan de American Academy in Berlijn. Holmes is auteur van onder meer The Light that Failed: A Reckoning (Penguin Books, 2019). Gepolitiseerd onderzoek Bij de toekenning van subsidies moet voortaan worden aangetoond dat het onderzoek de beleidsprioriteiten van de president ondersteunt.

Daarnaast kunnen lopende subsidies op elk moment worden ingetrokken, zelfs wanneer er geen sprake is van fraude, wanbeheer of tegenvallende resultaten. Als een benoemde oordeelt dat het onderzoek in kwestie niet aansluit bij de doelstellingen van de regering, is dat genoeg reden om de stekker eruit te trekken.

Er bestaat in de Verenigde Staten geen brede maatschappelijke beweging die pleit voor minder wetenschappelijk onderzoek De nieuwe OMB-regel kan worden gezien als een verdere stap in de politisering van instellingen die traditioneel als onafhankelijk en onpartijdig worden beschouwd.

In de inleiding van het document wordt decennia aan peer-reviewed onderzoek weggezet als ‘woke,’ ‘neo-marxistisch’ en ‘anti-Amerikaans.’ Net zoals in de Sovjet-Unie onder Stalin, waar de ideeën van Trofim Lysenko (een pseudowetenschapper die onder Stalin desastreuze landbouwmethoden ontwikkelde, red.) politieke steun kregen ten koste van wetenschappelijke inzichten, ontstaat ook hier een overheid die bepaalt wat de waarheid is.

Achter deze politisering gaat een belangrijke, urgente vraag schuil: welk soort politiek vindt een maatregel als deze eigenlijk aantrekkelijk? Geen belangstelling Er bestaat in de Verenigde Staten geen brede maatschappelijke beweging die pleit voor minder onderzoek.

Niemand voert campagne voor minder kankeronderzoek, de tragere ontwikkeling van vaccins of minder geavanceerde telescopen. Opvallend is bovendien dat juist de staten waarvan de universiteiten, laboratoria en onderzoeksinstellingen het meest te verliezen hebben, vaak worden vertegenwoordigd door politi