Sluiten Iran en de Verenigde Staten na bijna vier maanden een bestand of gooit Iran door toedoen van Israël alsnog roet in het eten? Onderhandelaars proberen achter de schermen koortsachtig tot een deal te komen. Gaat het nu écht lukken en wat stelt het akkoord eigenlijk voor?

Vier vragen aan Ben Bekkering, viceadmiraal buiten dienst bij de Koninklijke Marine.Redactie14 juni 2026, 17:25Laatste update: 17:45Komt er nu dan eindelijk echt een akkoord?„Het is maar net wat je onder een akkoord verstaat”, aldus Bekkering. Volgens de oud-marinecommandant kent de diplomatie in dit soort trajecten vaak drie gradaties.

Het minst vergaande is een letter of intent, waarin globaal wordt opgeschreven waar partijen uiteindelijk willen uitkomen.Vervolgens heb je een memorandum of understanding, waarin afspraken op specifieke onderdelen worden vastgelegd. Pas daarna volgt een allesomvattend akkoord.Bekkering denkt dat we nu in de middelste fase zitten: „Mijn inschatting is dat Iran en de VS nu mikken op een memorandum of understanding.”Om wat voor afspraken gaat het dan?Voor Bekkering is dat lastig te overzien.

Onderhandelingen vinden achter gesloten deuren plaats, waarbij soms ook Pakistan en Qatar betrokken zijn.„Ik denk dat ze bezig zijn met een document waarin staat waar ze het wel met elkaar over eens kunnen worden. Dat moet ook de weg voorbereiden voor verdere onderhandelingen over zaken waar op dit moment de meningsverschillen simpelweg te groot zijn.

Dan heb ik het over de Iraanse steun aan terroristische organisaties als Hezbollah, Hamas en de Houthi’s, het verminderen van de productie van ballistische raketten en het afbouwen van hun nucleaire arsenaal. Die zaken lijken me op dit moment voor het Iraanse regime onbespreekbaar.”„Waar ze het dan wél over eens kunnen worden?

Het minimale is de verlenging van een wapenstilstand, voor zover die nu echt wordt gehanteerd. Maar daartussen zit nog wel wat ruimte, zoals het weer toestaan van de vrije doorvaart door de Straat van Hormuz.’’ In ruil daarvoor zouden de Verenigde Staten hun maritieme blokkade van Iraanse havens beëindigen.Volgens internationale persbureaus staat in het concept van de deal dat Iran zijn hoogverrijkte uranium zal verdunnen.

Door het uranium te vermengen met ander materiaal, daalt het verrijkingsniveau en is het niet meer geschikt voor kernwapens. Volgens het Iraanse persbureau Fars heeft het land overigens nog niet definitief met dat voorstel ingestemd.Volgens Bekkering zou die stap echter wel positief zijn. „Net zoals het sowieso positief is dat de VS en Iran in elk geval met elkaar in gesprek zijn.’’Wie of wat ligt nu nog dwars?De inhoudelijke verschillen zijn nog groot, dus een allesomvattend akkoord is nog ver weg.

Bekkering: „Wat zeker ook niet helpt, is dat zowel Iran als de Verenigde Staten voortdurend allerlei boodschappen via sociale media de wereld insturen, als een soort communicatiecampagne ter meerdere eer en glorie van zichzelf.”Een nog groter probleem is de opstelling van Israël, stelt hij. „Zodra de VS bij monde van Trump meldt dat er ook maar iets van een akkoord in de lucht hangt, intensiveert Israël zijn acties in Libanon.”Ook nu heeft Israël nieuwe aanvallen op Libanon uitgevoerd met naar verluidt drie doden, waardoor een overeenkomst op losse schroeven staat.

In een bericht op X schrijft de Iraanse onderhandelaar Mohammad Bagher Ghalibaf dat het ‘niet mogelijk is om door te gaan op de ingeslagen weg’.Zou een akkoord, hoe klein ook, iets kunnen betekenen voor de prijzen aan de pomp?Mogelijk wel. Als de Straat van Hormuz openblijft, heeft dat op korte termijn effect op de olieprijzen. „Aan de andere kant: die olieprijzen zijn bijna dagkoersen.

De ene dag schieten ze omhoog, de volgende dag dalen ze weer. De mondiale economie is continu in beweging’’, zegt Bekkering.,,Wat ik wel zie, is dat steeds meer VN-lidstaten druk uitoefenen op Iran om de Straat echt open te houden. En dat zijn niet alleen de westerse landen, maar bijvoorbeeld ook Afrikaanse landen.

Dat doen ze met het oog op de prijzen aan de pomp, maar zeker ook vanwege de levering van zaken als kunstmest. Maar tegelijkertijd weet Iran, en ook de rest van de wereld, dat ze met de Straat van Hormuz een sterk machtsmiddel in handen hebben dat ze op elk moment weer kunnen inzetten.

Het blijft dus nog wel even onrustig.’’LUISTER OOK naar onze dagelijkse nieuwspodcast Praat mee met ADKIJK OOK naar deze nieuwsvideo’s: ‌Lees meer