De Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) adviseert om academische vrijheid in de Grondwet te verankeren. De academie concludeert dat die vrijheid in het Nederlandse recht onvoldoende is beschermd en presenteerde haar advies op 14 oktober 2026.
Het advies is opgesteld door een adviescommissie van de KNAW en is gericht aan onderwijsminister Rianne Letschert. Naast een plek in de Grondwet moeten kennisinstellingen volgens de academie de vrijheid van meningsuiting van wetenschappers beter beschermen. Ook vraagt de KNAW om een aanscherping van de wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek.
In het rapport staat dat druk vanuit de politiek en intimidatie op sociale media ervoor zorgen dat wetenschappers zich minder vrij voelen om zich uit te spreken, onder meer over thema's als Gaza en klimaat. De commissie spreekt van een normalisering van een zekere minachting voor universiteiten.
