Alina Nedelus, biologische tomatenteler in Cluj Napoca, Roemenië.Bron Foto Ruud SiesGenoeg voedsel verbouwen en toch de planeet sparen? Het kan wél, menen Ruud Sies en Hanneke van Hintum. In een expositie en boek laten ze voorbeelden van over de hele wereld zien.chef TijdgeestGepubliceerd op 13 juni 2026, 08:40Leestijd 4 minIs grootschalig verbouwen van voedsel per definitie schadelijk voor de bodem en natuur?

Nee, zegt Hanneke van Hintum. Ze vertelt dat zij en haar man Ruud Sies op een dag in Mexico spraken met Alvaro Nieto, een akkerbouwer met een groot bedrijf.Hij vertelde dat hij in het verleden veel last had van vooral kikkers, muizen en eekhoorns in zijn velden met sla.

Volgens de strenge wetten in Amerika, zijn grootste afzetmarkt, moest hij die bestrijden. Maar, dacht Nieto, dit soort dieren eten toch geen sla? Hij sneed een gevangen muis open, inderdaad: geen sla. De diertjes bleken voor het water uit het irrigatiesysteem te komen.

Maar, vallen zetten om ze te doden wilde Nieto niet. De boer legde op zijn grond her en der poeltjes met water aan en plantte meer dan 10.000 inheemse bomen. De knaagdieren bleven voortaan weg. “Hij offerde 10 procent van zijn land op aan het ecosysteem en de natuurlijke balans herstelde, maar had ook 10 procent meer opbrengst”, vertelt Van Hintum.Vijf continenten, 22 landenZe wil maar zeggen: het is mogelijk landbouwmethoden te verbeteren en toch economisch voordeel te behalen. “Onze conclusie is: ja, we kunnen voedsel produceren zonder schade aan mens, natuur, planeet, of door uitbuiting van dieren.

Maar dan moet er wel veel in het dominante systeem veranderen.”Nieto levert één van de 120 verhalen die Van Hintum en Sies verzamelden voor hun project Resilience Food Stories. In 2017 begonnen ze ermee. Ze verdiepten zich wereldwijd in allerlei duurzame methoden om voedsel te verbouwen.

Het bracht hen op vijf continenten in 22 landen, bij kleinschalige boeren op het platteland van Kenia en stadsboeren in India tot een biologische tomatenkweker in IJsland die geothermische energie uit de aarde gebruikt om zijn kassen te verwarmen.Ook de innovatieve aardappelteler Jacob van den Borne in het Brabantse Luyksgestel komt aan het woord.

Op ruim 800 hectare gebruikt hij diverse technologieën, zoals gps, sensoren en robotica voor precisielandbouw zodat per aardappelplant kan worden bekeken wat nodig is. “Veel mensen denken dat de landbouw een volledig geforceerd model is dat niets met Moeder Natuur te maken heeft, terwijl we in feite het tegenovergestelde doen.

We verdienen de kost door aandachtig naar Moeder Natuur te luisteren”, zegt Van den Borne.Sies en Van Hintum legden overal de persoonlijke verhalen vast, in tekst, foto’s en op video. Veertig van die verhalen zijn nu te zien in Good Food, een reis door de wereld van voedsel en veerkracht, een expositie in het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam.

Die ging vrijdag open voor het publiek. Ook is er een boek waarin ook wetenschappers aan het woord komen.Het project is bedoeld als constructieve bijdrage aan het debat over de landbouw dat wordt gedomineerd door het woord ‘crisis’. Sies en Van Hintum maken zich ook zorgen over het milieu en de toekomst maar wilden er een hoopvol perspectief tegenover zetten. “We hadden het zoveelste alarm kunnen slaan, we are going down, daar hadden we onze camera op kunnen richten.

Laten zien hoe vreselijk het allemaal is. Ja, en dan? Wij wilden andere verhalen vertellen.”Hieronder drie voorbeelden uit het project:1. Forse groei bonenopbrengst in OegandaDinavence Ekibahirire, biologische kleinschalige boerin in Karubuguma, Oeganda.Land van Dinavence Ekibahirire in Karubuguma, Oeganda.Bron Foto’s Ruud SiesKunstmest en chemicaliën zijn in Oeganda niet langer toereikend om de gevolgen van klimaatverandering, zoals droogte en overstromingen, het hoofd te bieden.

Van de ongeveer 3,5 miljoen kleine boeren nemen er 750 deel aan een project om ecologisch voedsel te verbouwen, zoals kleine granen, een breed scala aan peulvruchten en bladgroenten. Dinavence Ekibahirire, een weduwe (61) met ongeveer 1,6 hectare grond in Karubuguma, neemt sinds 2022 deel aan het project.

De resultaten zijn spectaculair. Op het kleine perceel van ongeveer 1000 vierkante meter waar ze bonen verbouwt, heeft ze de opbrengst zien stijgen van 50 kilo in voorgaande jaren naar 250 kilo dit jaar.2. Woestijnvorming stoppen in SpanjeSantiaga Sánchez Porcel, ondernemer in regeneratieve landbouw in Andalusië, Spanje.Regeneratieve amandelboomgaard, Spanje.Bron Foto’s Ruud SiesHet zuiden van Spanje zucht onder woestijnvorming en watertekorten, door klimaatverandering en intensieve, conventionele landbouw.

Het brengt de voedselzekerheid in die gebieden in gevaar. Akker- en veehouder Santiaga Sanchez Porcel (foto) is een van de ondernemers die met regeneratieve landbouw probeert bodemerosie en woestijnvorming te stoppen. Haar boerderij in Andalusië werkt volgens een systeem met een gesloten kringloop.

Op 56 hectare staan amandelbomen van verschillende leeftijden, daarnaast heeft ze 70 hectare graan, peulvruchten en braakliggend land dat wordt begraasd door schapen. Die schapen leveren naast vlees ook mest en daarmee compost op. Tussen de amandelbomen staan aromatische planten die vocht vasthouden en de amandelen extra voedingswaarde geven.3.

Bodemverbetering op Goeree-OverflakkeeHet gezin van groenteteler Cornelis Mosselman.Strokenteelt op Goeree-Overflakkee.Bron Foto’s Ruud SiesDe familie Mosselman boert al zes generaties lang op het eiland Goeree-Overflakkee. Geïnspireerd door zijn vijf kinderen – de zevende generatie – besloot Cornelis Mosselman het in 2018 over een compleet andere boeg te gooien.

In plaats van zijn grond nog langer uit te putten stapte hij als groenteteler over op biologische, regeneratieve landbouw. Door die keuze in 2018 is de bodemkwaliteit volgens Mosselman met sprongen vooruitgegaan wat de teelt van onder meer wortels, uien en aardappelen ten goede komt. ‘Mensen vertelden me dat als ik op deze manier zou gaan boeren zonder pesticiden en kunstmest, ik te maken zou krijgen met alle denkbare ziekten en plagen.

Hier zie je het bewijs van het tegendeel’, zegt Mosselman in een video van het project ‘Good Food’.Ruud Sies & Hanneke van HintumGood Food. A Journey Through the World of Resilient AgricultureMet bijdragen van o.a. Dirk van WeeldenNai010; 544 blz. € 44,95